Biz

Bütün yerkürenin Tek Devlet’in egemenliği altına alınmasından bin yıl sonra uzay gemisi İntegral, başka gezegenlerdeki “yabani” varlıkları aklın boyunduruğu altına almak amacıyla kalkışa hazırlanmaktadır. Projenin mühendisi, tam da bu günlerde uygarlık merdiveninin alt basamaklarındaki potansiyel okurlar için yazmaya koyulduğu günlükte, Tek Devlet’teki yaşamı anlatır. Modern sanayi toplumu öyle bir noktaya varmıştır ki özgür irade artık mutsuzluk sebebidir ve yurttaşların yaşamları F. W. Taylor’ın geliştirdiği verimlilik sistemine dayanan matematiksel bir kesinlikle denetlenebilmektedir. Devasa Yeşil Duvar tarafından ilkel yabani dünyadan koparılan Tek Devlet’in yurttaşları sürekli yeniden seçilen Velinimet tarafından yönetilir. İsim yerine numaralarla çağrılır, birörnek giysiler giyip yapay yiyeceklerle beslenirler. Özel yaşamları ise yoktur. Aldous Huxley’nin Muhteşem Yeni Dünya ve George Orwell’in 1984 romanlarına esin kaynağı olan Biz, Zamyatin’e “karşı ütopyacı romanın babası” unvanını kazandırmıştır. İngilizce çevirisi 1924’te New York’ta yayımlanan roman, Sovyetler Birliği’nde ise ancak 1988 yılında okurla buluşabilmiştir.

YEVGENİ ZAMYATİN (1884-1937): Rusya’nın Tambov yönetim birimindeki Lebedyan kentinde dünyaya gelen Zamyatin, roman, öykü ve oyunlar kaleme almıştır. Petersburg’da gemi mühendisliği öğrenimi gördü. Taşra yaşamını yeren Bir Taşra Öyküsü (1913) ile askerliği eleştiren Dünyanın Sonunda (1914) ilk yapıtlarıydı. Dünyanın Sonunda’nın çarlık sansürü tarafından zararlı bulunması üzerine yargılandı. I. Dünya Savaşı sırasında Rusya’nın ısmarladığı buzkıranların yapımını denetlemek üzere gönderildiği İngiltere’de, İngilizlerin sıradan ve duygusuz yaşamını yeren Adalılar’ı (1918) yazdı. Devrimden önce sol ve anarşizan akımlara yakın olmasına karşın devrim sonrası Bolşevikleri ironik bir bakışla eleştirmesi gözden düşmesine sebep oldu. 1920’li yıllarda artık Rusya’da kitap basamaz olunca 1931’de muhtemelen Gorki’nin araya girmesiyle ve Stalin’in izniyle yurtdışına çıkarak yaşamının son yıllarını Paris’te geçirdi.