Tuhaf Bir Kadın

Leylâ Erbil’in zihinsel özgürlüğü, en başta, yapıtlarının, alışıldık edebiyat türlerinin sınırlarını zorlama sonucunu doğurmuştur. Genellikle öykücü ve romancı olarak tanınsa da, Erbil’in yaygın kabul gören bu edebi türlerle, onların klasik formlarıyla bir “sorunu” olduğu hemen her yapıtında fark edilir. Kabaca “roman”, “öykü” diyebilsek de, türünü, yaslandığı geleneği ilk anda tam belirleyemediğimiz, birbirini yinelemeyen, kendine özgü yapıtlar ortaya çıkarmıştır. Yine de, belli bir tanışıklıktan sonra, bilmediğimiz bir metni elimize geçse, onun Erbil’e ait olduğunu rahatlıkla anlarız. Tuhaf Bir Kadın’ın önceleri bir öykü kitabı sanılmış olması bu bağlamda ilginçtir. Yazarın romanını “bitirmemesi” de önemlidir. Bu romanın yeni baskısında yazar, okura, Mustafa Suphi’nin kaderiyle ilgili yeni kaynaklar ulaştırır. Dikkat edilirse, tanımı gereği bitmiş, yazarından kopmuş, okura fırlatılıp orada kalakalmış bir edebi türde, romanda yapılmaktadır bu güncelleme…

Süha Oğuzertem (Leylâ Erbil’de Etik ve Estetik, Yay. Haz. Süha Oğuzertem, Kanat Yayınları, 2007)

Leylâ Erbil (1931-2013) İstanbul’da doğdu. İstanbul Üniversitesi Edebiyat Fakültesi İngiliz Edebiyatı Bölümü’nde eğitim gördü. Çeşitli kurumlarda sekreterlik ve çevirmenlik yaptı. 1956’da ilk öyküsü “Uğraşsız”, Seçilmiş Hikâyeler’de yayımlandı. Dost, Yeni Ufuklar, Yeditepe, Papirüs, Ataç, Yelken gibi edebiyat dergilerinde yazdı. Kendinden önceki yazın okullarına bağlı kalmadı. Başlıca düşünce kaynakları, Marx ve Freud olarak belirlenebilir. Dilin yerleşik kelime haznesini değiştirerek yazınımıza yeni bir bakış açısı, psikanalizin çağrışımlarından yararlanarak yeni bir dil ve biçem getirdi. Erbil, Türkiye Sanatçılar Birliği (1970) ve Türkiye Yazarlar Sendikası’nın (1974) kuruluşunda etkin roller aldı. PEN Yazarlar Derneği üyesiydi. 1961’de TİP üyesi olan Erbil, TİP’in Sanat ve Kültür Bürosu’nda bir süre görev yaptı. PEN Yazarlar Derneği, Leylâ Erbil’i 2002 ve 2004 yıllarında Nobel Edebiyat Ödülü’ne aday gösterdi. Kendisi hiçbir ödüle katılmamıştır. Erbil’in Hallaç (1960), Gecede (1968), Eski Sevgili (1977), Üç Başlı Ejderha (2005) adlı öykü kitapları; Tuhaf Bir Kadın (1971), Karanlığın Günü (1985), Mektup Aşkları (1988) adlı romanları; Zihin Kuşları (1998) adlı deneme kitabı ile Cüce (2001) adlı novellası ve bir edebiyat türüne almak istemediği son iki kitabı Kalan (2011) ve Tuhaf Bir Erkek (2013) de yayınlarımız arasındadır.