Eski Sevgili Ciltli

Leylâ Erbil’in ilk novellası olan, Eski Sevgili’deki aynı adlı uzun metin 1973-76 tarihlidir. Novella biçimi, hayat kısıtlanır ve olasılıklar teker teker sönerken bile bu olasılıkların titreşiminin hissedilmesine fırsat verir.
(…)
[Bu ilk novelladaki] modern öznenin etkisiz ve yabancılaşmış zihinselliği, bu zihinsellikten geri çekilerek değil, tersine onu daha da ileriye götürerek eleştirilmekte ve “demonte” edilmektedir. Eleştiriyi yapan, tuzukuru bir tecrübe değil, kendi çelişki ve zaaflarının sürekli farkında olan o genişlemiş ama etkisiz içselliktir. Özne, kendininkiler de dahil, bütün ruhsal saiklerin farkındadır, hem de o yükü önemsemeyecek kadar “aşmıştır” ve şimdi de bu aşmanın nihai temelsizliğinin farkındadır. “Çilekeş” motifi de Cüce’den çok önce ilk kez burada devreye girer –demonte edilmek üzere. Dünyadan ve arzudan elini eteğini çekmiş çilekeş figürü, herhangi bir somut nesneyle yetinemeyecek kadar azgınlaşmış bir “metafizik arzu”nun (Renè Girard) öznesidir aslında.

Orhan Koçak

(Leylâ Erbil’de Etik ve Estetik,

Yay. Haz. Süha Oğuzertem, Kanat Yayınları, 2007)