Plevne’de Bir Avustralyalı

Avrupa’da öğrenimini sürdüren Avustralyalı genç bir doktor, Osmanlı Devleti’nin London Times’a verdiği “askeri cerrah aranıyor” ilanına başvurduğunda, bu kitabı yazacağını herhalde düşünmemişti…

Doktor Ryan, iş görüşmesinden iki gün sonra İstanbul yoluna düşer, 1876 ortalarında vardığı bu efsanevi şark başkentinden gayet etkilenir. Ancak  ‘şark rüyası’ uzun sürmez…

Önce Sırp, sonra Rus savaşının cephelerinde görevlendirilir. Plevne kuşatmasına ve Gazi Osman Paşa ile askerlerinin eşsiz savunmasına yakından tanık olur.

Bir sonraki görev yeri ise, Osmanlı-Rus Savaşı’nın hız kesmeden sürdüğü Doğu Cephesi’dir. Erzurum’da, Plevne’deki kadar zorlu koşullar altında görev yaparken, Ruslara esir düşer…

Charles Snodgrass Ryan (1853-1926) Avustralya’nın Victoria eyaletinde doğdu.  Melbourne Üniversitesi’nde başladığı tıp eğitimini Edinburgh Üniversitesi’nde tamamladı. Bonn ve Viyana’da uzmanlık eğitimi aldıktan sonra, Osmanlı Ordusu’na askeri cerrah olarak katıldı. 1876’da Osmanlı-Sırp, 1877-78’de Osmanlı-Rus Savaşlarında görev aldı. Osmanlı Devleti tarafından Osmaniye ve Mecidiye nişanlarıyla taltif edildi. Bu savaşlara ait anılarını daha sonra bu kitapta derledi. Avustralya için benzersiz sayılacak bu kariyerden sonra, 1878 ortasında döndüğü ülkesinde Melbourne Hastanesi’ne şeref kadrosundan seçildi ve 1913’teki emekliliğine dek orada çalıştı; mesleğiyle ilgili başka resmi görevler de üstlendi. Ayrıca Osmanlı İmparatorluğu’nun Victoria’daki fahri konsolosu oldu. 1914’te ANZAC kuvvetlerine katıldı. Gelibolu’ya gönderildi ve Çanakkale Savaşları’nda, bu kez Osmanlıların karşısında görev aldı. Haziran 1915’te hastalanınca cephe gerisinde görevlendirildi ve 1919’da ülkesine döndü. Emekliliğinde çıktığı bir Avrupa seyahatinden ülkesine dönerken, gemide geçirdiği kalp krizi sebebiyle hayata veda etti.